Binnenkort behandelt de Eerste Kamer de wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK). Dit is een belangrijke nieuwe wet die grote consequenties gaat hebben voor de 13.000 kinderopvangbedrijven die in Nederland actief zijn, voor de 70.000 werknemers werkzaam in deze branche en ‘last but not least’ voor de 650.000 duizend baby’s en peuters die een deel van hun prille, kwetsbare leven op de kinderopvang doorbrengen.

De wet beoogt een reeks kwaliteitsverhogende maatregelen in de kinderopvang door te voeren. En hoewel er zeker kwaliteitseisen bij zijn die ik van harte ondersteun, zitten er drie elementen in de nieuwe wet die tot een catastrofe in deze branche zullen leiden. Dit betreft de aanpassing van de beroepskracht-kind ratio (bkr), de onduidelijkheid over de tariefsverhoging én het moment waarop de wet in werking treed. Het is onbegrijpelijk dat de vijf brancheorganisaties die bij de totstandkoming van de wet betrokken zijn geweest, de politieke partijen in de Tweede Kamer geadviseerd hebben de wet één-op-één over te nemen. Nu de wet door de Tweede kamer is geaccepteerd, is een belangrijk moment voor amendering gepasseerd. Ik roep de partijen in de Eerst Kamer op het tij te keren nu het nog kan.

De beroepskracht-kind ratio

De nieuwe wet wil de beroepskracht-kind ratio op babygroepen verlagen van één pedagogisch medewerker op vier baby’s naar één op drie baby’s. Op zich een sympathiek gebaar ware het niet dat deze nieuwe ratio in de praktijk een averechts effect zal hebben. Het vermeende tekort aan aandacht voor baby’s is bij veel kinderopvangorganisaties namelijk al opgelost. In plaats van z.g. verticale groepen, waar baby’s (van 0-2 jaar) en peuters (van 3-4 jaar) bij elkaar in één (rumoerige) groep zitten, kiezen deze organisaties er juist om pedagogische redenen voor baby’s in aparte groepen op te vangen. Zo heb ik in mijn bedrijf twee baby-groepen met ieder 14 baby’s met drie pedagogisch medewerksters op een groep. Allerlei taakjes van deze pm-ers die niets met de directe aandacht en zorg voor de baby’s te maken hebben, heb ik bij ze weggehaald en laat ik door een apart ingehuurde kracht uitvoeren. De pm-ers komen daardoor maximaal toe aan wat het meeste nodig is en wat ze het liefste doen: zorg besteden aan de baby’s. Het verlagen van de ratio lost voor onze manier van werken daarom niks op. Het probleem van ‘te weinig aandacht’ bestaat nl. niet bij ons. Het roept bij mij veel weerstand op om ons zorgvuldig opgebouwde en evenwichtige pedagogische klimaat, iets waar de ouders ook zeer content mee zijn, op de schop te doen. Ik weet van veel collega’s met dezelfde pedagogische visie en aanpak als ik, dat ze er precies zo tegenaan kijken.
Het gevolg van deze wet zou kunnen zijn dat Kinderopvang organisaties gaan kiezen voor verticale groepen. De kwaliteit van de jongsten (de baby’s) komt daarmee juist in gevaar! En dat is nou net niet de bedoeling van deze nieuwe wet.

Wie betaalt de tariefsverhoging?

Ook financieel ontstaat er een groot probleem. Een baby-groep mag wettelijk maximaal uit 14 baby’s bestaan. Een extra pm-er erbij in combinatie met uitbreiding van het aantal baby’s kan dus niet. De enige manier waarop ik aan de nieuwe ratio kan voldoen is door het aantal baby’s per groep terug te brengen naar 12. Dat geeft mij op jaarbasis een omzetdaling van 18%. Om de continuïteit van mijn bedrijfsvoering te waarborgen, ontkom ik er dan niet aan om de prijs te verhogen. En onder die prijsverhoging zit een grote adder onder het gras. Een uur kinderopvang kost bij ons ongeveer hetzelfde als bij de meeste concullega’s in deze regio, namelijk €7,70 per uur. Ouders krijgen daarnaast via de (inkomensafhankelijke) kindertoeslag een deel van de kosten van de overheid vergoed. De overheid gaat hierbij in zijn berekening uit van een standaard tarief van € 7,18. Het verschil van €0,52 moeten de ouders zelf opbrengen.) Als ik mijn omzetverlies compenseer met een hoger tarief ontstaan er vervolgens twee problemen.
Als eerste ben ik wettelijk verplicht een tariefsverhoging ter advies voor te leggen aan de Oudercommissie. Nu is het op zich al bizar dat je als ondernemer als enige branche in Nederland over je tarieven advies moet vragen aan je klant. Deze klant zegt namelijk altijd ‘nee’. Hoewel het advies niet bindend is, is mijn ervaring dat het niet opvolgen van het advies al snel een nare sfeer geeft en verlies van klanten.
Daarnaast is hierbij van groot belang dat de overheid haar standaardtarief als basis voor de toelage-berekening óók verhoogt. Maar de vraag óf en hoeveel er verhoogd wordt is losgekoppeld van deze wet en moet in het politieke krachtenveld beantwoord gaan worden en concurreren met vele andere maatschappelijke uitdagingen waar meer geld voor nodig is. En dat ook nog eens in deze onzekere tijd van regeringsvorming. Ik verwacht niet dat de tientallen miljoenen euro’s die voor dit dossier nodig zijn, hoog op de verlanglijstjes staan van de partijen die nu mee doen aan de coalitiebesprekingen.
Bij geen of onvoldoende verhoging van het tarief waarop de overheid haar toelage berekent, voorspel ik daarom vier gevolgen:

  • Veel ouders uit de lagere en middeninkomens halen hun baby’s en peuters weg bij de kinderopvangcentra en doen weer een beroep op oma en opa.
  • Veel moeders stoppen met werken omdat het financiële voordeel van werken versus de kosten van de kinderopvang wegvalt.
  • Veel pm-ers worden ontslagen, wat weer als gevolg heeft dat de opgebouwde kennis en ervaring van deze medewerkers voor de branche verloren gaat.
  • En als laatste zullen en masse kinderopvangbedrijven door het wegvallen van een deel van hun klanten en dus hun omzet, failliet gaan.

Ik zit al dertig jaar in het vak van de kinderopvang en heb deze situatie al eerder meegemaakt. Door wijzigingen in de overheidsfinanciering (het zgn. jojo-effect) van de kinderopvang, kreeg onze branche het vijf jaar geleden vreselijk moeilijk. Zo’n 25% van de bedrijven is op de fles gegaan. Onze maatschappij werd hierdoor in de kwaliteit van de kinderopvang en in het stimuleren van de vrouwen om te gaan werken, teruggeworpen op het niveau van jaren geleden.

Timing

Om een voor mij onverklaarbare reden moet de wet koste wat kost op 1 januari 2018 worden ingevoerd. Óf en met welke wijzigingen de wet door de Eerste Kamer gaat komen, weten we pas ver in dit najaar. Dit geeft tal van praktische en financiële problemen. Zo heeft de aanmelding van nieuwe kinderen en daarmee de roostering van groepen en medewerkers een lange termijn planning van minstens zes maanden. Ook de adviesplicht van de Oudercommissie voor een evt. tariefsverhoging is een proces van maanden, nog los van het feit dat een tariefsverhoging minimaal een maand van te voren aan de ouders moet worden bekendgemaakt. En als er dan veel ouders besluiten hun contract op te zeggen, moet je als ondernemer de ontslagprocedure voor medewerkers starten. Een proces waar het UWV ook weer maanden tijd voor nodig heeft. Allemaal zaken die gepaard gaan met veel onzekerheid bij ouders, bij medewerkers en bij ondernemers. Door deze veel te krappe timing kunnen de ondernemers de tariefverhoging pas met een vertraging van maanden invoeren, met omzetverlies als gevolg, en krijgen ze daar bovendien nog de hoge onkosten van ontslagvergoedingen bovenop. Ik noem dat een rampscenario.

Tot slot

De angel van de wet IKK zit hem in het ondoordacht invoeren van een lagere bkr-ratio, in combinatie met het niet tegelijkertijd wettelijk regelen van een kostendekkende tariefsverhoging en het geven van een ruime implementatie-periode van minimaal zes maanden. Ik doe daarom een klemmend beroep op de partijen in de Eerste Kamer om de wet op deze punten te amenderen. En als het kostendekkende tarief niet haalbaar is dan moet de lagere bkr-ratio uit de wet worden geschrapt.
Gaat men toch door op de ingeslagen weg, dan voorspel ik een kaalslag in kinderopvangbranche. Een Branche die net weer uit het diepe dal aan het krabbelen is en waarvan een groot gedeelte nu al moeite heeft met het opbrengen van de maandelijkse vaste lasten. Een resultaat met alleen maar verliezers.

 

Geef een reactie op dit artikel

Marion Duisterhof

Mijn naam is Marion Duisterhof en na mijn beroepsopleiding KVJV heb ik in 1984 Kinderopvang Snoopy opgericht in Apeldoorn. Met 2500 gulden van de bank en met heel veel energie begon ik aan een avontuur, waarvan ik niet kon inschatten wat dat zou gaan betekenen voor de toekomst. Met een butagasstelletje om warm water te maken en een potkachel op petroleum, ging ik van start in een klein kabouterhuisje. Ik werkte 11 uur per dag met veel liefde voor de kinderen en maakte in het weekend het kinderdagverblijf schoon en op zondag werd de administratie gedaan. De 1e jaren zonder medewerkers, het waren tropenjaren. Destijds nog met 1 "leidster" op de groep met 18 kinderen. We kunnen het ons niet meer voorstellen! Na 32 jaar in de kinderopvang is er veel veranderd. Snoopy is uitgegroeid tot een KDV met 2 babygroepen, 2 peutergroepen, 4 BSO groepen en 26 medewerkers.

Bekijk alle berichten

Ontvang direct een e-mail zodra er een nieuw berich wordt geplaatst door deze auteur.

Gerelateerde berichten

Vraag en antwoord

Vraag en antwoord

Enige tijd geleden alweer verzamelde TO BE Kinderopvang op Facebook vragen van volgers. Dank je wel voor jullie vragen. In ...
Lees meer
Confriends trainingen www.confriends.nl

Hebben jullie al teamdoelen voor 2019?

Jaardoelen stellen is belangrijk Doelen stellen met je team geeft richting, zodat iedereen weet: waar gaan we voor en wat ...
Lees meer
Niet de antwoorden, maar de vragen zetten aan tot verandering

Niet de antwoorden, maar de vragen zetten aan tot verandering

“Niet de antwoorden, maar de vragen zetten aan tot verandering”. Een quote die ik ergens heb gelezen en mij sindsdien ...
Lees meer
De kinderopvang is niet duur dankzij NETTOBIJDRAGE

De kinderopvang is niet duur dankzij NETTOBIJDRAGE

Sinds de lancering van NETTOBIJDRAGE spreek ik veel kinderopvangorganisaties over hun prijspolitiek. Deze gesprekken hebben mij veel nieuwe ideeën opgeleverd ...
Lees meer

Andere berichten

Avontuurlijke zomervakantie activiteiten

Avontuurlijke zomervakantie activiteiten

In het zuiden van Nederland hebben we nog een paar dagen te gaan en dan is het zomervakantie. Zes lange weken met ...
Lees meer
sinterklaas kinderopvang

Sinterklaas (ont)spanning op de groep

Het sinterklaasfeest is een tijd waarin de fantasie van kinderen wordt aangesproken. Het levert ook vaak veel spanning op bij ...
Lees meer
Never change a winning team

Never change a winning team

"Heeey Susanne, de tijd lijkt voorbij te vliegen. Je mag deze week weer een nieuwe blog plaatsen". Ow... Voor de ...
Lees meer
Hoe ga je als pm-er om met klein seksueel gedrag bij kinderen

Hoe ga je als pm-er om met klein seksueel gedrag bij kinderen

Tijdens mijn werk als locatiemanager op een kinderdagverblijf had ik maandelijks werkbegeleiding met de pedagogisch medewerkers van de verschillende groepen ...
Lees meer
[getsocial app="follow_bar"]