Tijdens mijn werk als locatiemanager op een kinderdagverblijf had ik maandelijks werkbegeleiding met de pedagogisch medewerkers van de verschillende groepen. Deze maandag was een van de peutergroepen aan de beurt. Meteen bij de start van de werkbegeleiding kaartte een van de pedagogisch medewerkers een probleem aan. “Ik betrapte Pien er laatst op dat ze tijdens het middagdutje lag te rijden op een speen.” “Oh, dat heb ik ook gezien”, reageerde een andere medewerker. “Ze ziet niets of niemand meer en het lijkt wel of ze klaar komt. Ik heb het maar genegeerd, ik weet niet wat ik er mee aan moet.”
“Ik maak me zorgen, moeten we het meldpunt kindermishandeling niet bellen want het is natuurlijk vreemd dat ze dit doet.” Zei de ander weer.

Seksuele ontwikkeling van het jonge kind

Dit is een van de voorbeelden van seksueel getint gedrag dat ik tegen ben gekomen in mijn werk als locatiemanager. En nee, dit was voor mij niet iets waar ik me zorgen om maakte. Hoewel ik in mijn opleiding niets heb gehad over de seksuele ontwikkeling van het kind en velen met mij, wist ik dat sommige kinderen op jonge leeftijd al seksueel actief kunnen zijn.
Omdat ik hier meer over wilde weten ben ik zelf verdieping gaan zoeken en ik had gelijk. Na ook met collega’s over dit onderwerp gesproken te hebben, besloten we de medewerkers van de buitenschoolse opvang een workshop over de seksuele ontwikkeling van het jonge kind aan te bieden. Eerst theorie: de seksuele ontwikkeling van 0-13 jaar. En daarna een spel met casussen en oefeningen en opdrachten met als thema: Hoe ga je om met seksueel getint gedrag in de kinderopvang?

Weerbaarheid en zelfvertrouwen

Nu ik de training opnieuw ga aanbieden, wordt deze iets uitgebreider.
We gaan het ook hebben over weerbaarheid. In combinatie met het thema klinkt het zwaar, seksuele weerbaarheid. Maar als pedagogisch medewerker kan je met kleine oefeningen kinderen helpen weerbaarder te worden, hoe jong ze ook zijn.

Als je weerbaar bent, kun je op een passende manier opkomen voor jezelf. Je weet wat je wel en niet wilt. Je kunt dan met respect voor de ander je grenzen trekken. Weerbaarheid werkt preventief. Het voorkomt machtsmisbruik of geweldservaringen en de kans is groter dat het geweld stopt als je effectief reageert. Een belangrijke voorwaarde voor weerbaarheid is een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen. Hierdoor zul je beter voor jezelf opkomen en zo nodig hulp halen.
Om weerbaar te zijn moet je zelfvertrouwen hebben.

  • Help met het vergroten van het zelfvertrouwen van het kind
  • Geef het kind voldoende complimenten. Geef vooral complimenten over wat het kind doet en niet over het resultaat. Dus: “Wat fijn dat je helpt met de afwas.” En niet: “Wat fijn dat er niks gebroken is.” Ook in de kinderopvang kunnen de kinderen helpen met tal van kleine klusjes waarop je ze kan complimenteren
  • Geef het kind de ruimte om te ontwikkelen, om dingen uit te proberen en om fouten te maken. Moedig het kind aan, steun hem en help hem zijn angsten te overwinnen. Als een kindje bijvoorbeeld de trap naar de glijbaan niet op durft, help hem dan. Niet door hem op te tillen en bovenaan de trap te zetten maar om hem te begeleiden de trap op.
  • Geef aandacht aan wat goed en steeds beter gaat.
  • Behandel het kind met respect. Laat hem voelen dat hij erbij hoort en dat zijn ideeën er mogen zijn. Vraag kinderen in de kring om mee te denken.
  • Stimuleer het aangaan van uitdagingen. Daar leert hij veel van.
  • Help het kind zichzelf te leren kennen. Waar is hij goed in en waar liggen zijn uitdagingen.
  • Praat met de kinderen over hun eigen gevoelens en de gevoelens van anderen. Benoem emoties en emoties van anderen. Zo leren kinderen meer voor zichzelf op te komen en rekening te houden met de gevoelens van anderen. Gevoelens kan een prachtig onderwerp van een kringgesprek zijn.
  • Een goede lichaamshouding kan helpen het zelfvertrouwen te vergroten. Sta rechtop, schouders naar achteren en blik naar voren. Oefen met de kinderen de heldenhouding. De heldenhouding helpt. Ga 2 minuten in de heldenhouding staan. 2 minuten met beide benen stevig op de grond en beide armen als een overwinnaar in de lucht, en je maakt extra testosteron aan waardoor je je sterker voelt. ‘SuperFinn en zijn cape’ van schrijfster Bianca Antonissen past bij het heldenthema.
  • Vraag de kinderen regelmatig naar hun mening.
  • Laat kinderen zelf doen wat zij zelf kunnen en geef complimenten.
  • Oefen met kinderen moeilijke situaties van te voren zodat zij er al ervaring mee krijgen.
  • Bespreek met de kinderen waar anderen hen wel mogen aanraken en waar niet en dat ze nee mogen zeggen als iemand hen op een ongewenste plek aanraakt. Maar dat ze ook moeten luisteren als een andere kindje nee zegt. Bij het VVE-thema ‘mijn lichaam’ is zo’n gesprek goed in te passen.
  • Bespreek met de kinderen dat zij altijd hulp kunnen vragen bij jou en dat jij er voor hen bent.
  • Leg kinderen uit dat ze geheimen die zij niet leuk vinden altijd met jou mogen delen, ook al zegt de ander van niet.
  • Een zelfverdedigingssport als judo helpt veel kinderen om steviger in hun schoenen te staan. Tegenwoordig is er ook peuterjudo.
  • Geef kinderen tijd om te shinen. Ga bijvoorbeeld met de kinderen dansen op muziek. Als jij in je handen begint te klappen gaan de kinderen stil staan en klappen mee. Jij wijst een kindje aan dat weer mag dansen. De andere kinderen moedigen hem aan. Alle kinderen die dat willen krijgen een paar seconden de tijd om solo te dansen, aangemoedigd door de anderen. Als een kindje niet alleen wil dansen, dans jij met hem mee.

De training is informatief maar je gaat ook zelf aan de gang met verschillende opdrachten. Na de training heb je handvatten om met seksueel getint gedrag op het kinderdagverblijf en de bso om te gaan.

Wil je meer weten over de training ‘De schaamte voorbij, over de seksuele ontwikkeling van het kind’, kijk dan op mijn website www.de-speelboom.com

Geef een reactie op dit artikel

Marieke Smit

Na ruim 30 jaar in de kinderopvang, als hoofdleidster van een peuterspeelzaal, als locatiemanager van verschillende bso's , als locatiemanager van verschillende kinderdagverblijven en als voorzitter van Stichting Peuterspeelzalen te Voorhout heb ik het roer omgegooid. Ik ben zzp-er geworden en wil loactiemanagers ondersteunen in hun functie en locatiemanagers en pedagogisch medewerkers trainen.
Mijn missie is: "het taboe over seksueliteit doorbreken. Ook in de kinderopvang hebben we te maken met klein seksueel getint gedrag. Vaak wordt het gedrag genegeerd. Ik wil juist dat we daarover wel in gesprek gaan. Met elkaar en soms ook met de kinderen."

Bekijk alle berichten

Tijdens mijn werk als locatiemanager op een kinderdagverblijf had ik maandelijks werkbegeleiding met de pedagogisch medewerkers van de verschillende groepen. Deze maandag was een van de peutergroepen aan de beurt. Meteen bij de start van de werkbegeleiding kaart een van de pedagogisch medewerkers een probleem aan. “Ik betrapte Pien er laatst op dat ze tijdens het middagdutje lag te rijden op een speen.” “Oh, dat heb ik ook gezien”, reageert een andere medewerker. “Ze ziet niets of niemand meer en het lijkt wel of ze klaar komt. Ik heb het maar genegeerd, ik weet niet wat ik er mee aan moet.”
“Ik maak me zorgen, moeten we het meldpunt kindermishandeling niet bellen want het is natuurlijk vreemd dat ze dit doet.” Zei de ander weer.

Dit is een van de voorbeelden van seksueel getint gedrag dat ik tegen ben gekomen in mijn werk als locatiemanager. En nee, dit was voor mij niet iets waar ik me zorgen om maakte. Hoewel ik in mijn opleiding niks heb gehad over de seksuele ontwikkeling van het kind en vele met mij, wist ik dat sommige kinderen op jonge leeftijd al seksueel actief kunnen zijn.
Omdat ik hier meer over wilde weten ben ik zelf verdieping gaan zoeken en ik had gelijk. Na ook met collega’s over dit onderwerp gesproken te hebben besloten we de medewerkers van de buitenschoolse opvang een workshop over de seksuele ontwikkeling van het jonge kind aan te bieden. Eerst theorie: de seksuele ontwikkeling van 0-13 jaar. En daarna een spel met casussen en oefeningen en opdrachten met als thema: Hoe ga je om met seksueel getint gedrag in de kinderopvang?

Nu ik de training opnieuw ga aanbieden wordt deze iets uitgebreider.
We gaan het ook hebben over weerbaarheid. In combinatie met het thema klinkt het zwaar. Seksuele weerbaarheid, maar als pedagogisch medewerker kan je met kleine oefeningen kinderen helpen weerbaarder te worden, hoe jong ze ook zijn.

Als je weerbaar bent kun je op een passende manier opkomen voor jezelf. Je weet wat je wel en niet wil. Je kunt dan met respect voor de ander je grenzen trekken. Weerbaarheid werkt preventief. Het voorkomt machtsmisbruik of geweldservaringen en de kans is groter dat het geweld stopt als je effectief reageert. Een belangrijke voorwaarde voor weerbaarheid is een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen. Hierdoor zul je beter voor jezelf opkomen en zo nodig hulp halen.
Om weerbaar te zijn moet je zelfvertrouwen hebben.

  • Help met het vergroten van het zelfvertrouwen van het kind
  • Geef het kind voldoende complimenten. Geef vooral complimenten over wat het kind doet en niet over het resultaat. Dus: “Wat fijn dat je helpt met de afwas.” En niet: “Wat fijn dat er niks gebroken is.” Ook in de kinderopvang kunnen de kinderen helpen met tal van kleine klusjes waarop je ze kan complimenteren
  • Geef het kind de ruimte om te ontwikkelen, om dingen uit te proberen en om fouten te maken. Moedig het kind aan, steun hem en help hem zijn angsten te overwinnen. Als een kindje bijvoorbeeld de trap naar de glijbaan niet op durft help hem dan. Niet door hem op te tillen en bovenaan de trap te zetten maar om hem te begeleiden de trap op.
  • Geef aandacht aan wat goed en steeds beter gaat.
  • Behandel het kind met respect. Laat hem voelen dat hij erbij hoort en dat zijn ideeën er mogen. Vraag kinderen in de kring om mee te denken.
  • Stimuleer het aangaan van uitdagingen. Daar leert hij veel van.
  • Help het kind zichzelf te leren kennen. Waar is hij goed in en waar liggen zijn uitdagingen.
  • Praat met de kinderen over hun eigen gevoelens en de gevoelens van anderen. Benoem emoties en emoties van anderen. Zo leren kinderen meer voor zichzelf op te komen en rekening te houden met de gevoelens van anderen. Gevoelens kan een prachtig onderwerp van een kringgesprek zijn.
  • Een goede lichaamshouding kan helpen het zelfvertrouwen te vergroten. Sta rechtop, schouders naar achteren en blik naar voren. Oefen met de kinderen de heldenhouding. De heldenhouding helpt. Ga 2 minuten in de heldenhouding staan. 2 minuten met beide benen stevig op de grond en beide armen als een overwinnaar in de lucht en je maakt extra testosteron aan waardoor je je sterker voelt. “SuperFinn en zijn cape” van schrijfster Bianca Antonissen past bij het heldenthema.
  • Vraag de kinderen regelmatig naar hun mening.
  • Laat kinderen zelf doen wat zij zelf kunnen en geef complimenten.
  • Oefen met kinderen moeilijke situaties van te voren zodat zij er al ervaring mee krijgen.
  • Bespreek met de kinderen waar anderen hem wel mogen aanraken en waar niet en dat hij nee mag zeggen als iemand hem op een ongewenste plek aanraakt. Maar ook dat als een andere kindje nee zegt dat ook ze dan ook moeten luisteren. Bij het VVE-thema ‘mijn lichaam’ is zo’n gesprek goed in te passen.
  • Bespreek met de kinderen dat zij altijd hulp kunnen vragen bij jou en dat jij er voor hen bent.
  • Leg kinderen uit dat geheimen die zij niet leuk vinden altijd met jou mogen delen, ook al zegt de ander van niet.
  • Een zelfverdedigingssport als judo helpt veel kinderen om steviger in hun schoenen te staan. Tegenwoordig is er ook peuterjudo.
  • Geef kinderen tijd om te shinen. Ga bijvoorbeeld met de kinderen dansen op muziek. Als jij in je handen begint te klappen gaan de kinderen stil staan en klappen mee. Jij wijst een kindje aan die weer mag dansen. De andere kinderen moedigen hem aan. Alle kinderen die willen krijgen een paar seconden de tijd om solo te dansen als ze dat willen, aangemoedigd door de anderen. Als een kindje niet alleen wil dansen dans jij met hem mee.

De training is informatief maar je gaat ook zelf aan de gang met verschillende opdrachten. Na de training heb je handvatten om met seksueel getint gedrag op het kdv en bso om te gaan.

Wil je meer weten over de training “De schaamte voorbij, over de seksuele ontwikkeling van het kind” kijk dan op mijn website www.de-speelboom.com

Gerelateerde berichten

Heel simpel bewegend oefenen met spreken 

Heel simpel bewegend oefenen met spreken 

Ook in de logopedie gebruiken we beweging om de taal en spraak van kinderen te verbeteren. Het gaat dan minder ...
Lees meer
Kleine Koningsspelen | www.confrineds.nl

Kleine Koningsspelen organiseren. Hoe dan? Lees onze inspiratietips.

Bepaal je doel Wat wil je bereiken? Bepaal van te voren een duidelijk doel. Zorg dat dit terugkomt in al ...
Lees meer
Kleine Koningsspelen www.confriends.nl

Kleine Koningspelen! Natuurlijk doen de kinderen van 0 tot 4 jaar mee.

Op vrijdag 12 april 2019 vieren we alweer voor de zevende keer de Koningsspelen, een landelijke sportdag voor scholieren van ...
Lees meer
Ode aan de invaller

Ode aan de invaller

Vorige week mocht ik ineens weer eens invallen op een andere locatie dan mijn 'vaste' stekkie. Wat ik als ontzettend ...
Lees meer

Andere berichten

Bewegen als doel of middel?

Bewegen als doel of middel?

Een frustrerende wereld brengt je in beweging. Liggend op je buik raakte je als baby gefrustreerd omdat je net niet ...
Lees meer
kinderopvang trainingen www.confriends.nl

De kunst van verbinding maken

Hoe komt het dat het ene gesprek makkelijker verloopt dan de ander? Je herkent het vast wel met de ene ...
Lees meer
Houdt je vak leuk

Houdt je vak leuk

"Ik ben er even helemaal klaar mee, ik weet het even niet meer". Tja als ik dat hoor, hoor ik ...
Lees meer
Niet de antwoorden, maar de vragen zetten aan tot verandering

Niet de antwoorden, maar de vragen zetten aan tot verandering

“Niet de antwoorden, maar de vragen zetten aan tot verandering”. Een quote die ik ergens heb gelezen en mij sindsdien ...
Lees meer
[getsocial app="follow_bar"]